Bếp từ bị nhảy aptomat: 5 nguyên nhân và cách xử lý an toàn

Bếp từ bị nhảy aptomat là tín hiệu điện bất thường, không phải lỗi để bật lại cho xong. Aptomat ngắt vì dòng điện đang vượt ngưỡng an toàn: quá tải, chạm chập, rò điện, hoặc một điểm nào đó trên đường dây đang nóng lên. Bài này chỉ cách đoán nguyên nhân từ lúc nó nhảy, việc nên làm ngay và việc nhất định không nên tự làm.

Anh chị đang cần thay bếp có thể xem các dòng bếp từ tại Bếp An Toàn. Bếp đang nhảy thì đọc tiếp, vì nguyên nhân nhiều khi nằm ở điện chứ chưa chắc ở bếp.

Aptomat nhảy là đang bảo vệ điều gì?

Theo Wikipedia về aptomat (circuit breaker), đây là thiết bị đóng cắt tự động để bảo vệ mạch điện khỏi hư hại do quá tải hoặc ngắn mạch. Một lần nhảy là mạch điện báo có điều gì đó đang vượt khả năng chịu của nó.

Ở nhà thường có hai loại cùng gọi là "aptomat":

• Aptomat bảo vệ quá tải và chập mạch. Nhảy khi dòng điện qua dây quá lớn.
• Aptomat chống giật (RCD). Theo Wikipedia về RCD, thiết bị này ngắt khi phát hiện dòng điện rò ra ngoài đường đi bình thường, ví dụ chạy qua người hoặc qua nước. Bài bếp từ có bị điện giật không nói kỹ hơn về loại này.

Anh chị nên ghi lại aptomat nào nhảy, nhảy lúc nào, bật cùng thiết bị gì. Thợ điện sẽ tìm nguyên nhân nhanh hơn.

5 nguyên nhân hay gặp khiến bếp từ nhảy aptomat

Theo hai bài hướng dẫn của FPT Shop (nguồn bán lẻ, Bếp An Toàn chỉ lấy phần nguyên lý điện), các nguyên nhân thường gặp là:

1. Quá tải đường điện. Bếp từ chạy công suất cao, FPT Shop ghi khoảng 1800 đến 4000 W tùy loại. Khi cùng lúc bật lò vi sóng, máy nước nóng, điều hòa hoặc máy giặt trên cùng đường dây, tổng công suất có thể vượt khả năng chịu tải của aptomat hoặc dây dẫn.
2. Aptomat không hợp với công suất bếp, hoặc aptomat đã cũ. Aptomat có thông số thấp hơn nhu cầu thực của bếp sẽ ngắt thường xuyên dù bếp hoàn toàn bình thường. Aptomat chất lượng thấp hoặc đã lão hóa cũng có thể nhảy thất thường.
3. Dây điện nhỏ hoặc ổ cắm, phích cắm lỏng. Dây có tiết diện nhỏ làm dây nóng nhanh khi bếp chạy. Điểm tiếp xúc lỏng giữa phích và ổ tạo tia lửa nhỏ, làm dòng điện chập chờn. Cả hai đều có thể khiến aptomat ngắt.
4. Nguồn điện không ổn định. Theo FPT Shop, khi điện áp sụt hoặc dao động, bếp phải tăng dòng để giữ công suất nấu nên dễ quá tải hơn.
5. Hơi ẩm, nước tràn vào mặt bếp hoặc côn trùng chui vào trong bếp. Cả hai có thể gây rò điện hoặc chập mạch bên trong bếp.

Ngoài năm nguyên nhân bên ngoài, FPT Shop còn nhắc các linh kiện bên trong bếp như IGBT, tụ điện, diode chỉnh lưu, bo mạch điều khiển. Khi một linh kiện hỏng, dòng điện có thể tăng bất thường và kích hoạt aptomat.

Cách đoán nhanh nguyên nhân theo lúc nó nhảy

Đây là cách phân loại của Bếp An Toàn dựa trên các nguyên nhân ở trên, để anh chị có hướng trước khi gọi thợ. Đây không phải kết luận chẩn đoán, vì chỉ người đo điện tại nhà mới biết chắc.

• Nhảy ngay khi bật nguồn bếp, chưa đặt nồi. FPT Shop nhận định trường hợp aptomat ngắt ngay khi vừa bật bếp thì khả năng cao linh kiện bên trong đã gặp sự cố. Nên ngừng dùng và gọi kỹ thuật.
• Chỉ nhảy khi bật bếp cùng lò vi sóng, máy nước nóng, điều hòa hoặc máy giặt. Hướng nghĩ trước tiên là quá tải đường dây. Thử không bật các thiết bị công suất lớn cùng lúc, hoặc nhờ thợ điện tách riêng đường cấp cho bếp.
• Nhảy sau một lúc nấu, ổ cắm hoặc dây có hơi nóng. Hướng nghĩ là dây nhỏ, ổ lỏng hoặc oxy hóa. Không tiếp tục nấu khi ổ cắm đã nóng.
• Nhảy sau khi nước trào, lau chùi bằng nhiều nước hoặc trời nồm. Hướng nghĩ là ẩm, rò điện. Để bếp khô hẳn và xem phần dưới.
• Nhảy khi nhấc nồi ra vào liên tục hoặc dùng nồi lạ. FPT Shop liệt kê các thói quen này cùng việc chỉnh nhiệt quá cao là yếu tố có thể gặp. Thử đổi nồi phù hợp.

Việc nên làm ngay khi aptomat vừa nhảy

Theo hướng dẫn của FPT Shop, các bước đầu là bình tĩnh và làm theo thứ tự:

1. Ngắt nguồn điện, không bật lại liên tục. Bật lại nhiều lần khi nguyên nhân vẫn còn có thể làm hỏng thêm, đây là nguyên tắc an toàn điện chung.
2. Bỏ nồi, chảo ra khỏi vùng nấu. Cho bếp trống rồi mới thử lại.
3. Kiểm tra dây nguồn và ổ cắm. Xem có đứt, cháy xém, đổi màu, nóng hay lỏng không. Có thì thay.
4. Kiểm tra aptomat. Aptomat cũ, hỏng thì thay mới. Thay bằng loại đúng thông số do thợ điện chọn, xem thêm bếp từ dùng aptomat bao nhiêu ampe.

Nếu làm đủ các bước mà bếp vẫn nhảy, FPT Shop khuyên không tự tháo sửa mà liên hệ trung tâm bảo hành hoặc đơn vị sửa uy tín, vì rất có thể linh kiện bên trong đã hỏng.

Những việc không nên tự làm

• Không tự thay aptomat to hơn cho hết nhảy. Aptomat là bảo vệ cho dây. Nâng lên mức dây không chịu nổi thì aptomat không còn ngắt kịp, dây nóng mà không ai biết. Đây là nguyên tắc an toàn điện chung, thông số cụ thể nên nhờ thợ điện tính theo dây và công suất bếp.
• Không tự đấu lại dây nếu chưa chắc. Đấu sai có thể làm bếp chạy không ổn định và gây nguy hiểm, nên việc này để thợ điện làm.
• Không tháo mặt kính, mở nắp bếp khi đang cắm điện.
• Không dùng ổ cắm kéo dài mỏng hoặc ổ đã nóng cho bếp từ. Bài lắp bếp từ có cần dây điện riêng không giải thích vì sao bếp công suất lớn nên có đường riêng.
• Không lau bếp bằng nhiều nước khi bếp còn cắm điện. Sau khi nấu, lau khô mặt kính để hơi ẩm không đọng.

Cách phòng để ít bị nhảy hơn

Các điểm sau tổng hợp từ FPT Shop và nguyên tắc chung:

• Dùng riêng một đường điện và ổ cắm cho bếp từ, không cắm chung với thiết bị công suất lớn khác.
• Dùng dây lõi đồng đủ tiết diện, kiểm tra định kỳ phích và ổ có nóng hay lỏng không.
• Đặt bếp ở nơi khô ráo, thoáng, chống côn trùng và chuột cắn dây. Nấu ở mức nhiệt vừa phải.
• Điện nhà hay chập chờn thì hỏi thợ điện về bộ ổn áp, FPT Shop có gợi ý dùng khi nguồn cấp không ổn định.
• Bếp công suất lớn mà điện nhà cũ: nhờ thợ điện kiểm tra đường cấp trước khi lắp, xem thêm bài bếp từ có hoạt động tốt khi điện yếu không.

Hỏi nhanh, đáp nhanh

Bếp từ bị nhảy aptomat có phải bếp hỏng không?
Chưa chắc. Nguyên nhân có thể ở aptomat, dây, ổ cắm, nguồn điện hoặc môi trường ẩm. Chỉ khi nhảy ngay lúc vừa bật bếp thì khả năng cao là linh kiện bên trong, theo FPT Shop.

Bật lại aptomat vài lần cho đến khi chạy được có sao không?
Không nên. Aptomat nhảy lặp lại là dấu hiệu cần tìm nguyên nhân.

Có cần thay aptomat khác không?
Có thể, nếu aptomat cũ hoặc không đúng công suất. Nên để thợ điện chọn theo công suất bếp và tiết diện dây.

Khi nào gọi thợ?
Khi bếp nhảy ngay lúc bật, aptomat nhảy lặp lại sau khi đã giảm tải, thấy ổ cắm hoặc dây nóng, mùi khét, hoặc tia lửa. Bếp An Toàn có dịch vụ nhận sửa tại nhà, xem báo giá sửa bếp từ tại nhà Hà Nội.

Kết luận

• Aptomat nhảy là bảo vệ, không phải lỗi để bật lại cho xong.
• Nguyên nhân hay gặp: quá tải đường điện, aptomat không hợp hoặc cũ, dây và ổ cắm kém, nguồn điện dao động, hơi ẩm, linh kiện trong bếp.
• Nhảy ngay khi bật bếp: ngừng dùng và gọi kỹ thuật. Nhảy khi bật cùng thiết bị khác: nghĩ tới quá tải.
• Không tự nâng aptomat, không tự mở bếp, không nấu tiếp khi ổ cắm đã nóng.

Anh chị muốn thay hoặc chọn bếp từ, xem các dòng bếp từ tại Bếp An Toàn hoặc gọi đường dây bảo hành 0976.665.669 (8h đến 20h). Theo dõi fanpage Bếp An Toàn và kênh YouTube Bếp An Toàn để xem thêm hướng dẫn dùng thiết bị bếp.

Hệ thống showroom Bếp An Toàn tại Hà Nội:
992 Đường Láng (Đống Đa) · 55 Cầu Diễn (Bắc Từ Liêm) · 61 Đại La (Hai Bà Trưng) · Nguyễn Trãi (Thanh Xuân) · Căn 08 - TT1.4 Calyx Residence, Cổ Loa (Đông Anh) · Nguyễn Văn Cừ (Long Biên) · Thôn Hương Đình, Mai Đình (Sóc Sơn)
Mua hàng: 0912 331 335 (7h đến 20h) · Bảo hành: 0976 665 669 (8h đến 20h)

#BepAnToan #BepTu #BepTuNhayAptomat